Cơ quan điều tra hình sự thuộc Bộ Quốc phòng vừa hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố hàng loạt cán bộ tỉnh Khánh Hòa về tội “Vi phạm các quy định về quản lý đất đai”. Trong số này có các cựu lãnh đạo UBND tỉnh như ông Nguyễn Chiến Thắng (70 tuổi), ông Lê Đức Vinh (60 tuổi), cựu phó chủ tịch tỉnh Đào Công Thiên (63 tuổi), cựu giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Võ Tấn Thái (64 tuổi), cùng ông Nguyễn Duy Cường (67 tuổi, cựu Hiệu trưởng trường Sĩ quan Không quân) và Hoàng Viết Quang (68 tuổi, cựu phó cục trưởng Cục Tác chiến).
Liên quan đến vụ án, Nguyễn Văn Hậu (44 tuổi, cựu chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn), Nguyễn Thị Hằng (48 tuổi, chị gái Hậu, Phó tổng giám đốc Phúc Sơn) và Trần Hữu Định (44 tuổi, Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Nam Á) cũng bị đề nghị truy tố. Trước đó, cả ba đã bị TAND Hà Nội tuyên án sơ thẩm vào ngày 11/7 vì các sai phạm trong đấu thầu tại Vĩnh Phúc, Phú Thọ và Quảng Ngãi.
Trước khi vướng vào vụ án này, bốn cựu lãnh đạo Khánh Hòa kể trên đều đã từng bị kết án tù trong ba vụ án liên quan đến sai phạm giao đất cho các dự án lớn ở Nha Trang, bao gồm: Nha Trang Golden Gate (gây thiệt hại gần 138 tỷ đồng), dự án Mường Thanh (thiệt hại hơn 360 tỷ đồng), và dự án sinh thái Cửu Long Sơn Tự cùng biệt thự sông núi Vĩnh Trung (phá vỡ quy hoạch trên núi Chín Khúc).
Vụ án thứ tư này tập trung vào những sai phạm liên quan đến khu “đất vàng” quốc phòng – sân bay Nha Trang, vị trí đắc địa nằm sát đường biển Trần Phú, tuyến đường đẹp nhất tỉnh, và kết nối thuận tiện với nhiều tuyến đường lớn ở trung tâm thành phố Nha Trang.
Khu đất này, rộng 238 hecta, do Trường Sĩ quan Không quân (SQKQ) quản lý sau giải phóng, trong đó 52 hecta là đất hiệu bộ và 186 hecta là đất sân bay do Trung đoàn 920 quản lý.
Năm 2009, tỉnh Khánh Hòa đề xuất di dời sân bay nhằm khai thác quỹ đất cho mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội. Đến tháng 8/2009, UBND tỉnh có văn bản gửi Bộ Quốc phòng, và tháng 9/2009, Bộ cùng tỉnh trình Thủ tướng Chính phủ xin chủ trương chuyển đổi mục đích sử dụng đất và được chấp thuận.
Năm 2014, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với tỉnh Khánh Hòa và các cơ quan liên quan thống nhất phương án khai thác đất để hoàn vốn cho dự án BT (xây dựng – chuyển giao) sân bay Phan Thiết và cơ sở hạ tầng cho Trung đoàn 920 tại Cam Ranh. Thủ tướng yêu cầu mọi hoạt động chuyển nhượng, giao đất phải tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Năm 2015, Chính phủ cho phép chuyển giao khoảng 186 ha đất quốc phòng tại sân bay Nha Trang cho tỉnh Khánh Hòa, nhấn mạnh việc khai thác đất phải minh bạch và đúng thẩm quyền.
Tháng 4/2015, tỉnh Khánh Hòa phê duyệt quy hoạch Dự án Khu đô thị – Trung tâm thương mại – Dịch vụ – Tài chính – Du lịch Nha Trang, giao Công ty Phúc Sơn làm chủ đầu tư mà không qua đấu thầu.
Tháng 7/2015, ông Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch HĐQT Phúc Sơn, đề nghị tỉnh và Trường Sĩ quan Không quân tạo điều kiện cho doanh nghiệp cắm mốc, kiểm kê và tạm nhận đất.
Ngay trong ngày, ông Nguyễn Chiến Thắng, Chủ tịch UBND tỉnh, đã ký văn bản gửi Trường Sĩ quan Không quân đề nghị hỗ trợ Phúc Sơn. Thiếu tướng Nguyễn Duy Cường, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân, đồng ý và chỉ đạo cấp dưới phối hợp với doanh nghiệp.
Theo kết luận điều tra, Thiếu tướng Cường sau đó đã ký văn bản đề nghị tỉnh Khánh Hòa xin Bộ Quốc phòng “tạm bàn giao” 18,8 ha đất cho địa phương, với lý do “không ảnh hưởng đến hoạt động bay của trường Sĩ quan Không quân”.
Ngày 10/9/2015, tại cuộc họp giữa Bộ Quốc phòng và tỉnh Khánh Hòa, sau khi xác định diện tích đất đủ để hoàn vốn cho nhà đầu tư dự án BT, tỉnh đề nghị được nhận quỹ đất còn lại tại sân bay Nha Trang để phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, dù chưa được Thủ tướng phê duyệt.
Tuy nhiên, từ cuối năm 2015 đến 2016, nhiều văn bản liên tục được ký để “hợp thức hóa” việc giao đất trái phép, và các hoạt động bàn giao vẫn diễn ra ồ ạt. Kết quả là, Phúc Sơn không chỉ nhận được 18,8 hecta đất đã “xin” trước đó, mà còn được giao thêm 44 hecta trong quỹ đất sân bay Nha Trang để “phục vụ phát triển địa phương” – dù đề nghị này chưa được Thủ tướng phê duyệt.
Đáng chú ý, sân bay Nha Trang vẫn chưa chính thức đóng cửa vào thời điểm này. Quyết định đóng cửa sân bay Nha Trang của Bộ Tổng Tham mưu chỉ được ban hành vào ngày 23/1/2016. Tuy nhiên, hơn một tháng trước đó, Thiếu tướng Cường đã xin Bộ Tổng Tham mưu cho phép trường Sĩ quan Không quân được giao đất cho Phúc Sơn và đã được chấp thuận.
Sau khi khu “đất vàng” quốc phòng này đã chuyển sang tay tư nhân, tỉnh Khánh Hòa mới tiến hành rà soát và phát hiện việc giao đất cho Phúc Sơn chưa có quyết định thu hồi đất, quyết định giao đất.
Đồng thời, tỉnh Khánh Hòa phê duyệt nhiều phương án bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, với toàn bộ kinh phí do Công ty Phúc Sơn tạm ứng.
Trường Sĩ quan Không quân đã nhận hơn 67,5 tỷ đồng từ tháng 3 đến tháng 10/2016, bao gồm tiền bồi thường công trình, di chuyển tài sản và hỗ trợ xây dựng hạ tầng. Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam được bồi thường hơn 12 tỷ đồng, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa hơn 1,2 tỷ đồng, và Công ty Điện lực Khánh Hòa hơn 1,6 tỷ đồng.

Thiếu tướng Hoàng Viết Quang, sau khi nhận đủ tiền, đã ký văn bản của Cục Tác chiến báo cáo Bộ Tổng Tham mưu, xác nhận đã “đủ thủ tục” để Bộ Quốc phòng ra quyết định giao đất cho tỉnh, từ đó tỉnh giao cho doanh nghiệp.

Cơ quan điều tra cáo buộc, tỉnh Khánh Hòa sau đó đã ra quyết định thu hồi đất, nhưng tăng thêm gần 5.000 m2 so với diện tích Bộ Quốc phòng bàn giao mà chưa được sự cho phép của Bộ Quốc phòng.
Mặc dù việc giao đất diễn ra trái phép và pháp lý chưa rõ ràng, hơn 62 hecta đất sau đó đã bị ông chủ Phúc Sơn phân lô, quảng cáo rầm rộ và ký gần 1.000 hợp đồng chuyển nhượng, thu về hơn 7.000 tỷ đồng. Đây là lý do ông Hậu bị truy cứu tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Trong quá trình điều tra, ông chủ Phúc Sơn khai đã đưa quà cho ông Hoàng Viết Quang (cựu phó cục trưởng Cục Tác chiến) vào các dịp lễ, tết để cảm ơn việc công ty được giao đất và chuyển nhượng đất thành công.

Ông Quang thừa nhận đã nhận quà từ ông Hậu với số tiền 3-4 tỷ đồng nhưng không nhớ cụ thể chi tiết. Ông nhận thức được hành vi này là sai trái và đã tự nguyện nộp lại 4 tỷ đồng trong quá trình điều tra.

Cơ quan điều tra xác định ông Quang không có sự tiếp xúc, đề nghị, gợi ý hay thỏa thuận thống nhất với ông Hậu về việc đưa nhận quà, và cũng không gây khó khăn để vòi tiền trong quá trình thực hiện nhiệm vụ liên quan đến việc bàn giao đất quốc phòng tại sân bay Nha Trang. Việc nhận quà diễn ra sau khi Bộ Quốc phòng đã bàn giao đất cho tỉnh và tỉnh đã giao cho Phúc Sơn.
Do đó, cơ quan điều tra không đủ cơ sở để xử lý hình sự ông Quang về hành vi nhận 4 tỷ đồng từ ông Hậu. Trong vụ án này, ông Quang chỉ bị truy cứu tội “Vi phạm các quy định về quản lý đất đai”.
Một số sĩ quan quân đội khác có thiếu sót nhưng do ký duyệt theo tham mưu cấp dưới, hoặc do không được đào tạo chuyên môn về quản lý đất đai và không am hiểu hết các quy định pháp luật liên quan. Vì vậy, những trường hợp này “chưa đến mức xử lý hình sự”.
Một số cán bộ tỉnh Khánh Hòa bị xác định là “có trách nhiệm” trong quá trình tham mưu, đề xuất các chủ trương liên quan đến việc giao đất cho Phúc Sơn. Tuy nhiên, do các cá nhân này là cấp dưới, thực hiện theo mệnh lệnh của cấp trên và không có động cơ, mục đích vụ lợi, nên họ cũng “chưa đến mức phải xem xét trách nhiệm hình sự”.
Giá trị tài sản công bị chuyển giao trái phép – khu đất 62 hecta – vẫn chưa thể xác định theo Hội đồng Định giá tài sản trong tố tụng hình sự tỉnh Khánh Hòa. Nguyên nhân là do khu đất vẫn chưa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án sắp xếp xử lý, và một phần đất trong quyết định giao đất không nằm trong phân loại đất theo Luật Đất đai.
Admin
Nguồn: VnExpress