Thoái hóa khớp là một bệnh lý mãn tính, gây tổn thương sụn và các mô xung quanh khớp, vốn đóng vai trò như lớp đệm bảo vệ bề mặt xương, giảm ma sát và hấp thụ xung động. Tổn thương sụn khớp do thoái hóa dẫn đến đau nhức, cứng khớp, biến dạng, và thậm chí tàn phế.
Thừa cân, được định nghĩa là tình trạng trọng lượng cơ thể vượt quá mức phù hợp so với chiều cao (BMI trên 23 đối với người châu Á, béo phì là BMI trên 25), là một yếu tố nguy cơ quan trọng gây thoái hóa khớp thông qua hai cơ chế chính.
Thứ nhất, cơ chế cơ học: Trọng lượng dư thừa tạo áp lực lớn lên các khớp chịu lực như đầu gối, hông, cột sống và mắt cá chân. Áp lực này tăng lên gấp bội khi di chuyển, vận động, lên xuống cầu thang hoặc ngồi xổm. Sự dồn nén liên tục này làm mài mòn sụn khớp, gây tổn thương, viêm, đau cứng và cuối cùng là thoái hóa.
Thứ hai, cơ chế sinh học: Thừa cân có thể gây ra các phản ứng viêm và rối loạn sinh học trong cơ thể, kích hoạt và đẩy nhanh quá trình thoái hóa sụn khớp. Mức độ rối loạn sinh hóa càng cao, quá trình viêm và thoái hóa diễn ra càng nhanh. Điều này giải thích tại sao ngay cả các khớp không chịu lực như khớp bàn tay ở người thừa cân, béo phì cũng có nguy cơ thoái hóa cao hơn.
Không chỉ làm tăng nguy cơ, thừa cân còn khiến bệnh thoái hóa khớp tiến triển nặng hơn, đòi hỏi điều trị tích cực hơn và dùng nhiều thuốc hơn, nhưng khả năng phục hồi lại kém hơn. Người thừa cân bị thoái hóa khớp thường gặp khó khăn trong vận động, đi lại chậm chạp hơn do đau đớn, và có nguy cơ tàn tật cao hơn. Ngay cả khi cần phẫu thuật thay khớp, người thừa cân cũng đối mặt với nguy cơ biến chứng cao hơn và kết quả hậu phẫu thường không khả quan bằng người có cân nặng hợp lý.
Nếu bạn đang thừa cân và lo ngại về nguy cơ thoái hóa khớp sớm, hãy đến bệnh viện để được thăm khám và tư vấn. Kiểm soát cân nặng là yếu tố then chốt, thông qua chế độ ăn uống giảm calo nhưng vẫn đảm bảo cân bằng dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất. Nên hạn chế các thực phẩm gây viêm như thịt đỏ, đồ chế biến sẵn, bia rượu, và ưu tiên thực phẩm giàu chất chống viêm như cá béo, rau củ quả.
Vận động và tập luyện khoa học giúp đốt cháy calo, giảm cân và kiểm soát trọng lượng, từ đó giảm nguy cơ thoái hóa khớp. Tuy nhiên, cần tránh các bài tập gây áp lực lớn lên khớp như leo núi, chạy bộ quá lâu trên bề mặt cứng, hoặc tập tạ quá nặng.
Giảm cân không chỉ giúp phòng ngừa thoái hóa khớp mà còn giảm nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa khác như tiểu đường, cao huyết áp, gan nhiễm mỡ và bệnh tim mạch, mang lại một cuộc sống khỏe mạnh hơn.
Admin
Nguồn: VnExpress
