Hơn hai mươi năm gắn bó với môi trường công chức, trong đó có bảy năm tại một trường đại học công lập, tôi đã chứng kiến những đổi thay sâu sắc của nghề nghiệp mình chọn. Quãng thời gian ấy đủ dài để hiểu rõ thế nào là hai chữ “đủ sống” đối với một viên chức.
Dù có bằng tiến sĩ và nhiều năm phấn đấu để đạt được chức danh nghề nghiệp hạng II, nhưng sau hơn hai thập kỷ cống hiến, tổng thu nhập hàng tháng của tôi, sau khi đã trừ hết các khoản thuế và bảo hiểm, vẫn chưa đến 20 triệu đồng. Một con số có thể thoải mái nếu sống ở quê và cả hai vợ chồng cùng gánh vác kinh tế gia đình, nhưng lại chật vật khi phải nuôi hai con ăn học tại Hà Nội.
Với mức thu nhập ấy, chúng tôi chỉ có thể duy trì cuộc sống ở mức tối thiểu, khó có thể mơ ước đến những điều lớn lao hơn. Mỗi khi nhìn vào những hóa đơn học phí, viện phí, điện nước, tôi lại cảm thấy con số ấy thật nhỏ bé và đáng thương. Mọi chi tiêu đều phải cân nhắc kỹ lưỡng, từ tiền ăn, tiền học, tiền sách vở đến tiền đi lại và y tế. Chỉ cần một khoản phát sinh bất ngờ như con ốm, xe hỏng hoặc phải sửa chữa đồ đạc trong nhà, ngân sách gia đình lại rơi vào tình trạng căng thẳng.
Nhiều đêm, khi các con đã say giấc, tôi ngồi nhìn bảng chi tiêu mà lòng trĩu nặng. Không phải vì bi quan, mà vì cảm thấy mình đang phải gồng mình quá sức. Một người làm việc tại trường đại học, có học vị tiến sĩ và hơn hai mươi năm kinh nghiệm, vẫn phải sống trong cảnh tính toán từng đồng, từng bữa ăn, từng khoản học phí cho con.
Tôi tự hỏi, có bao nhiêu người giống như tôi, những công chức, viên chức, giảng viên, chuyên viên tận tụy, đang âm thầm xoay xở để đủ sống, trong khi vẫn cố gắng cống hiến hết mình cho công việc? Có bao nhiêu người, sau giờ làm việc tại cơ quan, lại phải miệt mài soạn giáo án cho các lớp thỉnh giảng, dịch tài liệu để bù đắp vào sự thiếu hụt của đồng lương viên chức?
Tôi nhớ mãi câu hỏi của con gái nhỏ: “Mẹ ơi, mẹ là tiến sĩ, sao mẹ vẫn phải làm thêm nhiều việc đến thế?”. Tôi chỉ biết cười, xoa đầu con và nói rằng: “Vì mẹ muốn con được học hành đến nơi đến chốn”. Nhưng sau nụ cười ấy là một nỗi nghẹn ngào trong lòng.
Tôi biết, không chỉ riêng tôi, mà rất nhiều người làm công chức, viên chức khác cũng đang phải “thắt lòng” khi thấy công sức và thời gian của mình chưa được đền đáp xứng đáng. Nếu ai đó nói rằng tăng lương chỉ là những con số, có lẽ họ chưa từng chứng kiến những người như chúng tôi, những người vẫn miệt mài làm việc bên bàn làm việc lúc nửa đêm, những người vẫn say sưa giảng bài vào cả ngày thứ Bảy, Chủ nhật, dù trong lòng còn bộn bề lo toan chuyện gia đình. Mỗi đồng lương không chỉ là giá trị lao động, mà còn là một phần của niềm tin, là động lực giữ chân chúng tôi ở lại với nghề, giữ cho ngọn lửa cống hiến không bị lụi tàn.
Để trang trải chi phí sinh hoạt cho ba mẹ con, tôi buộc phải làm thêm sau giờ hành chính. Vào cuối tuần, tôi nhận lời mời thỉnh giảng tại một số trường cao đẳng, đại học tư. Những buổi dạy ấy thường kéo dài từ 7 giờ sáng đến 5 giờ chiều, thậm chí cả hai ngày cuối tuần, trong khi những người khác được nghỉ ngơi bên gia đình. Nhiều hôm, vừa giảng xong, tôi lại vội vã về nhà nấu cơm, tắm giặt, dọn dẹp, kèm con học rồi lại bật máy tính lên để làm việc tiếp.
Chúng tôi hiểu rằng, làm công chức, viên chức nhà nước thì khó có thể giàu có. Chúng tôi chọn nghề vì đam mê, vì mong muốn được đóng góp một phần nhỏ bé vào sự phát triển chung của xã hội. Nhưng lý tưởng, nếu không có sự đảm bảo về vật chất, cũng có lúc trở nên mệt mỏi. Lòng nhiệt huyết, nếu cứ bị bào mòn bởi nỗi lo cơm áo gạo tiền, cũng dễ dàng phai nhạt.
Mức lương cơ sở hiện tại là 2,34 triệu đồng một tháng, đã được điều chỉnh từ ngày 1/7/2024. Nhưng chỉ cần bước chân ra chợ, nhìn vào giá cả thực phẩm, hóa đơn điện nước, học phí, y tế, nhà ở, người ta sẽ thấy rõ rằng mức tăng ấy dường như chưa theo kịp nhịp sống ngày càng hối hả và khắc nghiệt. Mức sống thực tế của người lao động đã tăng nhanh hơn nhiều so với tốc độ điều chỉnh lương. Một gói mì, một cân gạo, một lít xăng, tất cả đều tăng giá, nhưng mức thu nhập vẫn chỉ nhích lên từng chút một.
Nếu được tăng lương từ đầu năm 2026, tôi sẽ không chỉ nghĩ đó là “mức điều chỉnh lương cơ sở”. Tôi sẽ nghĩ đến những buổi sáng mùa xuân, khi tôi và các đồng nghiệp bước vào cơ quan với một niềm vui mới, cảm thấy công sức của mình được ghi nhận. Tôi sẽ nghĩ đến những buổi tối có thể tắt máy tính sớm hơn, ngồi cùng con gái nhỏ xem phim, ăn hoa quả và trò chuyện về những bài học trên lớp mà không còn phải lo lắng về việc dịch tài liệu.
Admin
Nguồn: VnExpress
