Trong ký ức của những người con miền Tây, mùa nước nổi không chỉ là thời điểm của những chuyến đánh bắt cá linh, bông súng mà còn gắn liền với hình ảnh những ụ chà – một nét văn hóa độc đáo của vùng sông nước. Chà, được tạo nên từ những cành cây kết lại, là nơi trú ngụ lý tưởng của các loài cá, mang đến nguồn lợi kinh tế và bữa ăn cho người dân quê.
Tuy nhiên, mùa nước nổi năm nay, nhiều người dân không khỏi ngậm ngùi khi những mẻ lưới, những ụ chà giờ đây lại tràn ngập cá lau kiếng – một loài cá ngoại lai đang dần chiếm lĩnh môi trường sống của các loài cá bản địa. Thay vì những con cá lóc, cá rô quen thuộc, giờ đây chỉ còn lại hình ảnh những con cá lau kiếng xù xì, thô ráp.
Tình trạng này không chỉ diễn ra ở sông ngòi mà còn lan đến những ao đìa quen thuộc của người dân. Khoảng 20 năm trước, mỗi lần tát đìa, người ta lại thu hoạch được vô số cá lóc, cá trê béo ngậy. Nhưng giờ đây, sau bao công sức bơm tát, thứ họ nhận lại chỉ là một đàn cá lau kiếng đáng thất vọng.
Cá lau kiếng, vốn là loài cá cảnh được du nhập, nay đã sinh sôi nhanh chóng và trở thành nỗi ám ảnh của người dân miền Tây. Với vẻ ngoài xù xì, lớp giáp cứng và khả năng ăn tạp, chúng dễ dàng cạnh tranh và lấn át các loài cá bản địa. Đặc biệt, tập tính đào hang của chúng còn gây sạt lở bờ sông, kênh rạch, gây ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân.
Trước thực trạng này, nhiều người đã tìm cách tiêu diệt cá lau kiếng, nhưng dường như bất lực trước khả năng sinh sản và thích nghi đáng kinh ngạc của chúng. Thậm chí, một số người còn thử chế biến cá lau kiếng thành món ăn và bất ngờ nhận được những đánh giá tích cực, biến chúng thành một loại “đặc sản” bình dân ở các chợ quê.
Câu chuyện về cá lau kiếng không phải là lần đầu tiên người dân miền Tây phải đối mặt với những hệ lụy từ việc du nhập các loài ngoại lai. Trước đó, ốc bươu vàng, rùa tai đỏ, cây mai dương cũng đã gây ra những thiệt hại không nhỏ cho nông nghiệp và môi trường. Vòng luẩn quẩn “thích loài lạ – mang về nuôi – phóng sinh vô tội vạ – gánh chịu hậu quả” vẫn tiếp diễn, xuất phát từ sự thiếu hiểu biết và vô trách nhiệm của một bộ phận người dân.
Rốt cuộc, câu chuyện cá lau kiếng là một bài học đắt giá về sự cần thiết của việc quản lý chặt chẽ các loài sinh vật ngoại lai, đồng thời nâng cao ý thức của người dân về bảo vệ môi trường và hệ sinh thái bản địa.
Admin
Nguồn: VnExpress
