Mùa hè vừa qua, các cuộc đàm phán thương mại giữa Hoa Kỳ và Thụy Sĩ suýt chút nữa đã đổ vỡ do một cuộc điện đàm căng thẳng giữa Tổng thống Donald Trump và người đồng cấp Thụy Sĩ, bà Karin Keller-Sutter.
Khi đó, bà Keller-Sutter đã phản bác những phàn nàn của ông Trump về việc Thụy Sĩ thặng dư thương mại khoảng 38 tỷ đô la Mỹ với Hoa Kỳ trong năm trước. Ngay sau đó, vào đúng ngày Quốc khánh Thụy Sĩ (1/8), ông Trump tuyên bố áp mức thuế 39% đối với hàng hóa Thụy Sĩ, mức cao nhất mà Hoa Kỳ từng áp dụng cho một quốc gia phát triển.
Đối với một nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu như Thụy Sĩ, mức thuế cao từ Hoa Kỳ tạo ra rủi ro rất lớn. Hoa Kỳ là thị trường quan trọng đối với các sản phẩm đồng hồ, chocolate, dược phẩm và dụng cụ cơ khí của Thụy Sĩ. Một số doanh nghiệp Thụy Sĩ thậm chí đã tính đến việc chuyển sản xuất sang các nước láng giềng để được hưởng mức thuế thấp hơn.
Cuộc khủng hoảng thuế quan này còn làm dấy lên một cuộc tranh luận trong nước về vị thế trung lập của Thụy Sĩ, với nhiều ý kiến kêu gọi thắt chặt quan hệ hơn với Liên minh châu Âu (EU), nơi đã sớm đạt được mức thuế 15% với Hoa Kỳ.
Ngay sau tuyên bố ngày 1/8 của ông Trump, Tổng thống Keller-Sutter và Bộ trưởng Kinh tế Guy Parmelin đã lập tức bay sang Washington, khi mức thuế dự kiến có hiệu lực chỉ sau vài ngày. Tuy nhiên, nỗ lực này đã không thành công khi họ chỉ gặp được Ngoại trưởng Marco Rubio, người không phụ trách các cuộc đàm phán thương mại.
Trong bối cảnh đó, nền kinh tế Thụy Sĩ đang chịu áp lực. Ngân hàng trung ương cảnh báo về triển vọng “xấu đi rõ rệt” do mức thuế cao của Hoa Kỳ. Xuất khẩu, đặc biệt là đồng hồ, đã bắt đầu giảm và kéo theo các dự báo tăng trưởng năm tới xuống dưới 1%.
Khi các nỗ lực ngoại giao rơi vào bế tắc, giới doanh nhân Thụy Sĩ, phần lớn là các tỷ phú, đã nhanh chóng thúc đẩy nỗ lực riêng của họ để cứu vãn tình hình.
Giám đốc điều hành của Rolex, Jean-Frederic Dufour, đã mời ông Trump đến xem trận chung kết giải quần vợt Mỹ Mở rộng tại phòng VIP của hãng. Ngoài Tổng thống Hoa Kỳ, ông Dufour đã cùng theo dõi trận đấu với con rể của ông Trump, Jared Kushner, và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent.
Theo thư phản hồi mà Rolex gửi Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Elizabeth Warren, Tổng thống Trump đã đùa rằng liệu ông có được mời tham dự hay không nếu không có vấn đề thuế quan. Trước đó, bà Warren đã yêu cầu hãng này làm rõ liệu họ có tìm cách vận động hành lang để được miễn trừ thuế quan hay không. Rolex phủ nhận điều này, khẳng định sự kiện hôm đó không có bất kỳ cuộc trao đổi nào về thuế quan.
Sau trận đấu, ông Trump đã nhận được hai món quà, bao gồm một chiếc áo nỉ chơi golf và một chiếc áo khoác thể thao. Một số nhân viên mật vụ đi cùng ông Trump cũng được tặng mũ lưỡi trai của Rolex.
Đây mới chỉ là bước khởi đầu trong nỗ lực “lấy lòng” ông Trump của giới doanh nhân Thụy Sĩ. Song song với đó, các nhà đàm phán Thụy Sĩ cũng tích cực thúc đẩy để đạt được thỏa thuận giảm thuế xuống còn 15%, theo các nguồn tin.
Bước ngoặt xảy ra vào đầu tháng, khi một nhóm lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu Thụy Sĩ đến Nhà Trắng gặp ông Trump. Nhóm này bao gồm Chủ tịch tập đoàn hàng xa xỉ Richemont Johann Rupert, Chủ tịch hãng giao dịch hàng hóa Mercuria Daniel Jaeggi, ông Dufour của Rolex, người sáng lập Alfred Gantner của Partners Group, cùng Tổng giám đốc tập đoàn khai thác vàng MKS Marwan Shakarchi.
Đoàn doanh nhân Thụy Sĩ đã mang đến Nhà Trắng những món quà, bao gồm một thỏi vàng khắc số 45 và 47, tượng trưng cho hai nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump, cùng với một chiếc đồng hồ để bàn của hãng Rolex.
Theo Hodinkee, tạp chí hàng đầu thế giới về đồng hồ, các doanh nhân Thụy Sĩ đã mang theo một lá thư mô tả hai món quà là “cử chỉ mang tính biểu tượng nhằm bày tỏ sự trân trọng, phản ánh tinh thần hữu nghị và mối quan hệ bền chặt giữa hai quốc gia”. Hai món quà này đã được Văn phòng Đạo đức Nhà Trắng chấp thuận và dự kiến sẽ được lưu giữ tại thư viện tổng thống.
Cuộc trò chuyện giữa họ và ông Trump được mô tả là thân thiện, trong đó các lãnh đạo doanh nghiệp trình bày về tác động tiêu cực của thuế quan và cam kết tăng đầu tư tại Hoa Kỳ để giảm thâm hụt thương mại giữa hai nước. Họ nhấn mạnh rằng họ không thay mặt chính phủ đàm phán mà chỉ “hỗ trợ tiến trình giữa hai bên”.
Sau đó, ông Trump đã đăng tải trên mạng xã hội, khen ngợi cuộc gặp “xuất sắc” và ngay lập tức chỉ đạo khởi động đàm phán thương mại với chính phủ Thụy Sĩ. Vào ngày hôm sau, Bộ trưởng Parmelin đã bay sang Washington để hoàn tất thủ tục.
Chỉ hơn một tuần sau, vào ngày 14/11, mức thuế từng đe dọa làm tê liệt nền kinh tế xuất khẩu của Thụy Sĩ đã được giảm từ 39% xuống còn 15%, ngang bằng với các nước EU.
Rahul Sahgal, giám đốc Phòng Thương mại Thụy Sĩ – Mỹ, nhận định: “Giới kinh doanh dễ dàng nắm bắt suy nghĩ của ông Trump, nên việc họ vào cuộc là rất quan trọng. Mục tiêu không chỉ là chụp một tấm ảnh trong Phòng Bầu dục”.
Thỏa thuận này là kết quả của nỗ lực kép từ Thụy Sĩ, kết hợp các chuyến thăm ngoại giao liên tục của các quan chức đến Hoa Kỳ và cuộc vận động của giới doanh nghiệp.
Theo chính phủ Thụy Sĩ, nhiều doanh nghiệp nước này sẽ chuyển dây chuyền sản xuất sang Hoa Kỳ, bao gồm ngành dược phẩm và tinh luyện vàng, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 200 tỷ đô la Mỹ đến cuối năm 2028. Thụy Sĩ cũng sẽ giảm thuế nhập khẩu đối với nhiều mặt hàng của Hoa Kỳ, như hàng công nghiệp, cá và một số nông sản. Thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ giúp cân bằng cán cân thương mại giữa Hoa Kỳ và Thụy Sĩ vào năm 2028.
Phát ngôn viên Nhà Trắng Kush Desai tuyên bố: “Thỏa thuận thương mại với Thụy Sĩ là bằng chứng cho thấy chiến lược đàm phán và thuế quan của Tổng thống Trump tiếp tục mang lại lợi ích cho người dân Mỹ”, đồng thời khẳng định các cam kết đầu tư trị giá hàng trăm tỷ đô la Mỹ sẽ giúp cải thiện việc làm và ngành sản xuất tại Hoa Kỳ.
Thỏa thuận này cũng đã khiến nhiều doanh nghiệp Thụy Sĩ thở phào nhẹ nhõm, trong đó có nhà sản xuất máy pha cà phê Thermoplan, vốn là nhà cung cấp cho các hãng Starbucks và McDonald’s ở Hoa Kỳ.
Giám đốc điều hành Adrian Steiner của Thermoplan cho biết: “Từ giờ, Thermoplan và ngành xuất khẩu Thụy Sĩ sẽ lại có khả năng cạnh tranh mạnh mẽ trên thị trường toàn cầu”, đồng thời cho biết thêm rằng ông đang lên kế hoạch đến Hoa Kỳ để tìm kiếm các đơn hàng mới.
Admin
Nguồn: VnExpress
