Tại trung tâm xử lý đơn hàng của Amazon ở Chiba, gần Tokyo, một cuộc cách mạng tự động hóa đang diễn ra. Số lượng robot vận hành ở đây đã vượt quá 2.000, nhiều hơn cả số lượng nhân viên. Để tối ưu hóa quy trình, Amazon sử dụng máy đóng gói tự động có khả năng điều chỉnh kích thước bao bì theo từng sản phẩm và hệ thống phân loại, giúp ghép nhiều mặt hàng vào chung một hộp hoặc túi. Kho hàng tại đây cũng được mở rộng hơn khoảng 40% so với mô hình truyền thống.
Tuy nhiên, khi hàng hóa rời khỏi kho, vai trò của con người vẫn rất quan trọng. Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số nhanh chóng, với gần 30% dân số trên 65 tuổi. Theo dự báo của Nomura Research Institute, số lượng lái xe tải có thể giảm một phần ba, xuống còn 480.000 người vào năm 2030.
Để đối phó với thách thức này, Amazon đang đẩy mạnh tự động hóa tại các kho hàng gần khu dân cư, nhằm tăng hiệu quả cho toàn bộ chuỗi cung ứng. Ông Kohei Shimatani, Phó Chủ tịch vận hành của Amazon Nhật Bản, cho biết robot sẽ sớm được triển khai ra ngoài các kho trung tâm, cho phép đóng gói tự động ngay tại các điểm giao hàng nhỏ hơn. Ông nhấn mạnh rằng, tình trạng già hóa dân số không phải là rào cản chính đối với việc mở rộng dịch vụ giao hàng trong ngày. Trên thị trường toàn cầu, Amazon đã triển khai mô hình AI DeepFleet để kiểm soát robot, giúp tăng tốc độ vận hành lên 10%.
Trong khi đó, các đối thủ logistics Nhật Bản, như Nippon Express, vẫn còn khá thận trọng. Tại một kho hàng ở phía đông Tokyo, công ty này đang thử nghiệm xe nâng tự động, hệ thống lưu trữ lưới, robot di chuyển kệ hàng và xe lăn công nghệ cao cho nhân viên. Tuy nhiên, theo ông Akira Unno, Giám đốc phát triển kinh doanh của Nippon Express, phần lớn công nghệ vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm. Ông cho rằng, đây là thời điểm chuyển đổi để đánh giá xem liệu robot có thực sự bùng nổ hay con người vẫn hiệu quả hơn.
Mặc dù Nhật Bản là nước xuất khẩu robot công nghiệp lớn nhất thế giới, nhưng mật độ robot trong các kho hàng (không thuộc Amazon) lại thấp hơn so với các quốc gia khác. Theo số liệu từ Interact Analysis, Nhật Bản chỉ có 0,17 robot trên mỗi kho hàng, so với 0,68 tại Mỹ và 0,57 tại Trung Quốc.
Một trong những nguyên nhân chính là chi phí triển khai robot trong các kho hiện có còn rất cao. Nhiều kho có diện tích nhỏ, hình dạng chữ L và nhiều tầng, gây khó khăn cho việc tích hợp tự động hóa. Ông Ryoichi Kakui, CEO của công ty tư vấn e-LogiT tại Tokyo, nhận định rằng, để các công ty logistics cải thiện hiệu quả, điều then chốt là loại bỏ những mặt hàng đặc biệt khó xử lý.
Ngoài ra, các vấn đề về luật hạn chế giờ làm của lái xe tải và tình trạng nguồn nhân lực giảm mỗi năm 10.000 người cũng đang gây lo ngại cho các nhà quản lý. Tỷ lệ thương mại điện tử tại Nhật Bản vẫn dưới 10% tổng doanh số bán lẻ, thấp hơn nhiều so với 27% tại Anh, điều này tạo thêm áp lực lên việc duy trì chuỗi cung ứng liên tục.
Một số công ty, như SBS Holdings, một trong những tập đoàn vận tải lớn, không đặt nhiều kỳ vọng vào xe tự lái trong ngắn hạn mà đang lên kế hoạch tuyển dụng hàng trăm lao động nước ngoài làm lái xe.
Ông Unno của Nippon Express nhấn mạnh rằng, vấn đề không chỉ là so sánh chi phí và lợi ích. Câu hỏi cơ bản là liệu chúng ta có thể duy trì chuỗi cung ứng trong bối cảnh thiếu hụt nhân lực hay không. Bài toán tự động hóa trong ngành logistics Nhật Bản vẫn đang tìm lời giải, cân bằng giữa công nghệ và nguồn lực con người để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường.
Admin
Nguồn: VnExpress
