Hà Nội đang tiến gần hơn đến việc hiện thực hóa các vùng phát thải thấp nhằm cải thiện chất lượng không khí, với việc UBND thành phố vừa trình HĐND dự thảo nghị quyết về vấn đề này. Động thái này được thực hiện theo Luật Thủ đô 2024, trong đó vùng phát thải thấp được định nghĩa là khu vực hạn chế các phương tiện giao thông gây ô nhiễm.
Theo dự thảo, các tiêu chí xác định vùng phát thải thấp bao gồm: các khu vực thuộc vùng bảo vệ nghiêm ngặt và hạn chế phát thải theo Quy hoạch Thủ đô; các điểm thường xuyên ùn tắc giao thông ở mức độ D đến F theo tiêu chuẩn Việt Nam; và những nơi có chỉ số chất lượng không khí dưới mức trung bình trong ít nhất một năm gần nhất, dựa trên số liệu từ các trạm quan trắc quốc gia và thành phố.
Lộ trình thực hiện dự kiến được chia thành nhiều giai đoạn. Bắt đầu từ ngày 1/7/2026, Hà Nội sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại một số khu vực thuộc vành đai 1, bao gồm 9 phường thuộc các quận Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Ba Đình, và Tây Hồ. Đến ngày 1/1/2028, vùng phát thải thấp sẽ mở rộng ra toàn bộ vành đai 1 và một phần vành đai 2, bao gồm thêm 5 phường thuộc các quận Đống Đa và Hai Bà Trưng. Từ ngày 1/1/2030, vùng phát thải thấp sẽ bao phủ toàn bộ khu vực vành đai 3 trở vào, bao gồm tổng cộng 36 phường, xã. Sau năm 2031, tất cả các khu vực đáp ứng tiêu chí sẽ phải thực hiện vùng phát thải thấp.
Trong các vùng phát thải thấp, dự kiến sẽ áp dụng các biện pháp như cấm xe máy xăng theo giờ hoặc khu vực, cấm xe máy kinh doanh dịch vụ vận tải công nghệ, và hạn chế hoặc cấm ô tô không đạt chuẩn khí thải mức 4.
Ngoài ra, Hà Nội cũng đề xuất lộ trình chuyển đổi xanh cho xe máy và ô tô kinh doanh vận tải. Xe taxi phải sử dụng 100% phương tiện năng lượng sạch từ ngày 1/7/2026, và xe máy phải chuyển đổi trước năm 2030. Từ ngày 1/1/2035, UBND thành phố có thể hạn chế lưu thông một số loại phương tiện trên các tuyến đường cụ thể tùy theo điều kiện thực tế.
Bên cạnh việc cấm xe máy xăng theo giờ hoặc khu vực, các biện pháp khác bao gồm kiểm soát việc đăng ký mới phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt đối với các tổ chức, và cấm xe tải trên 3,5 tấn sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Đề xuất này có sự điều chỉnh so với Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ, vốn đặt mục tiêu loại bỏ hoàn toàn xe máy xăng khỏi vành đai 1 vào năm 2026. UBND thành phố giải thích rằng việc điều chỉnh này xuất phát từ ý kiến đóng góp của nhiều bên liên quan, bao gồm các sở, ban, ngành, UBND phường, xã, các chuyên gia, hiệp hội và doanh nghiệp. Các ý kiến này nhấn mạnh sự cần thiết của lộ trình phù hợp với điều kiện hạ tầng giao thông, an sinh xã hội và thói quen của người dân.
Thành phố cũng lưu ý rằng nhiều chính sách hỗ trợ chuyển đổi sang giao thông xanh vẫn chưa được ban hành, bao gồm các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia cho trạm sạc xe điện công cộng. UBND thành phố nhấn mạnh đây là một nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành và cần có thời gian để thay đổi nhận thức và hành vi của người dân.
Dự kiến, tờ trình này sẽ được HĐND thành phố xem xét và thông qua tại kỳ họp cuối tháng 11.
Việc xây dựng vùng phát thải thấp là một phần trong nỗ lực của Hà Nội nhằm giải quyết tình trạng ô nhiễm không khí. Theo báo cáo môi trường quốc gia, nồng độ bụi PM2.5 và PM10 tại thành phố thường xuyên vượt quá quy chuẩn quốc gia. Các nguồn ô nhiễm chính được xác định là khí thải từ phương tiện giao thông (chiếm 58-74%) và bụi đường.
Theo thống kê, Hà Nội hiện có hơn 8 triệu phương tiện, bao gồm 1,1 triệu ô tô và 6,9 triệu xe máy, cùng với khoảng 1,2 triệu phương tiện từ các tỉnh thành khác lưu thông trên địa bàn.
Admin
Nguồn: VnExpress
