Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thay đổi thói quen chăm sóc sức khỏe trên toàn cầu, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn những rủi ro đáng lo ngại. Nhiều người tìm đến “bác sĩ ảo” để được tư vấn, chia sẻ, thậm chí tự ý điều trị bệnh, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.
Mai, 25 tuổi, sống tại TP HCM, đã tìm đến ChatGPT để giải tỏa căng thẳng, lo âu sau khi mất việc. Ban đầu, cô cảm thấy dễ chịu khi AI luôn lắng nghe và đưa ra những lời khuyên sáo rỗng. Tuy nhiên, sau nửa năm, các triệu chứng của Mai trở nên trầm trọng hơn, dẫn đến mất ngủ, suy nghĩ tiêu cực và ý định tự tử. Gia đình phát hiện và đưa cô đi khám, bác sĩ chẩn đoán cô bị rối loạn lo âu và có dấu hiệu trầm cảm, cần điều trị bằng thuốc và liệu pháp tâm lý.
Một trường hợp khác, một người đàn ông 38 tuổi ở Hà Nội, mắc chứng rối loạn cương dương và được bác sĩ kê đơn thuốc. Tuy nhiên, sau khi tham khảo ChatGPT, anh lo ngại về tác dụng phụ của thuốc và tự ý ngưng điều trị. Khi quay lại bệnh viện, tình trạng của anh đã trở nên nghiêm trọng hơn, đòi hỏi thời gian và chi phí điều trị lớn hơn.
Bệnh viện Gia An 115 (TP HCM) cũng từng tiếp nhận một bệnh nhân nữ 42 tuổi mắc bệnh tiểu đường, tự ý bỏ thuốc theo lời khuyên của “AI y tế”. Kết quả là, đường huyết của cô tăng vọt, suýt hôn mê. Một bệnh nhân 38 tuổi khác, bị rối loạn lipid máu, cũng tự ý dừng thuốc statin và chuyển sang sử dụng thảo dược theo tư vấn của AI, dẫn đến hẹp động mạch vành.
Theo OpenAI, mỗi tuần có hơn 200 triệu người sử dụng ChatGPT. Tại Việt Nam, báo cáo của Sensor Tower cho thấy người dùng đã dành tới 283 triệu giờ với 7,5 tỷ phiên truy cập vào các ứng dụng này chỉ trong nửa đầu năm 2025. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào AI trong lĩnh vực y tế đang tạo ra một cuộc khủng hoảng ngầm.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học PLOS ONE cho thấy độ chính xác trong chẩn đoán y khoa của ChatGPT chỉ đạt 49%. Tiến sĩ Artie Shen từ Đại học New York giải thích rằng AI chỉ tổng hợp thông tin dựa trên xác suất từ ngữ mà không có nền tảng lý luận thực tiễn, khiến người dùng nhận được chẩn đoán mà không hiểu rõ bản chất vấn đề.
Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó chủ tịch Liên chi hội Truyền nhiễm TP HCM, cho rằng ChatGPT có thể hỗ trợ y bác sĩ trong việc tìm kiếm thông tin tham khảo, nhưng không thể thay thế vai trò của bác sĩ trong việc khám và điều trị bệnh. Ông nhấn mạnh rằng bệnh nhân cần được bác sĩ thăm khám và chẩn đoán trực tiếp, thay vì dựa vào các kết luận từ ChatGPT.
Bác sĩ Khanh cũng lưu ý rằng sự đồng cảm là một yếu tố cốt lõi trong y khoa mà AI không thể thay thế. Ông lấy ví dụ về bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, những người cần sự chăm sóc giảm nhẹ và đồng hành tâm lý. Trong những tình huống như vậy, sự thấu hiểu và lòng nhân ái của người thầy thuốc đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp bệnh nhân có được những ngày cuối đời bình yên.
Thạc sĩ tâm lý lâm sàng Vương Nguyễn Toàn Thiện, Giám đốc chuyên môn Trung tâm Lumos, đồng tình rằng AI không có cảm xúc thật sự và chỉ có thể phản hồi ở mức cơ bản dựa trên dữ liệu lập trình. Ông cũng chỉ ra rằng AI không thể cảm nhận và thấu hiểu những khổ đau sâu kín của người dùng, điều này đặc biệt nguy hiểm đối với những người mắc rối loạn lo âu, trầm cảm nặng hoặc trải qua tổn thương tâm lý.
Sự phụ thuộc vào AI có thể khiến người dùng trì hoãn việc tìm kiếm sự giúp đỡ từ bác sĩ hoặc chuyên gia, dẫn đến bỏ lỡ các chẩn đoán quan trọng và khiến bệnh tình trở nên nghiêm trọng hơn.
Các bác sĩ khuyến cáo người bệnh chỉ nên coi AI là công cụ hỗ trợ tra cứu thông tin hoặc sắp xếp hồ sơ, tuyệt đối không dùng để tự kê đơn hay tự ý ngưng phác đồ điều trị. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Chuyên gia nhấn mạnh rằng y học là khoa học của sự cá thể hóa và lòng trắc ẩn, nơi trách nhiệm y đức của bác sĩ đóng vai trò quyết định mà máy móc không thể sao chép. Sự an toàn của tính mạng con người luôn là ưu tiên hàng đầu, và không có công nghệ nào có thể thay thế được sự chăm sóc và điều trị của các chuyên gia y tế.
Admin
Nguồn: VnExpress
