Thời tiết lạnh có thể gây ra nhiều vấn đề tim mạch do mạch máu co lại, khiến tim phải hoạt động gắng sức hơn để duy trì nhiệt độ cơ thể. Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thị Thảo từ khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, lưu ý rằng khoảng thời gian từ 6 giờ đến 11 giờ sáng là thời điểm đặc biệt nguy hiểm, dễ xảy ra các cơn thiếu máu cơ tim. Nguyên nhân là do sau khi ngủ, huyết áp thường giảm, nhưng khi thức dậy, hệ thần kinh giao cảm và các hormone như adrenaline, cortisol tăng đột ngột, làm huyết áp tăng nhanh. Sự thay đổi áp lực đột ngột này có thể tác động tiêu cực lên các mảng xơ vữa, khiến chúng dễ nứt vỡ, dẫn đến hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu.
Dưới đây là một số thói quen buổi sáng có vẻ vô hại nhưng thực tế có thể làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch:
**Đột ngột rời giường:** Sau một đêm dài nghỉ ngơi, cơ thể vẫn còn trong trạng thái thư giãn. Việc bật dậy quá nhanh có thể gây ra tình trạng hạ huyết áp tư thế, khiến bạn cảm thấy chóng mặt. Thông thường, cơ thể sẽ tự điều chỉnh bằng cách tăng nhịp tim và co mạch để đưa huyết áp trở lại bình thường. Tuy nhiên, ở người lớn tuổi, người có bệnh tim mạch, xơ cứng mạch máu hoặc rối loạn điều hòa huyết áp tự chủ, phản ứng bù trừ này có thể quá mức hoặc bị rối loạn, dẫn đến huyết áp tăng cao và tạo thêm gánh nặng cho tim.
**Ra ngoài trời lạnh ngay sau khi thức dậy:** Việc tiếp xúc đột ngột với không khí lạnh ngay sau khi thức dậy có thể gây ra sự kết hợp của hai cơ chế: co mạch và tụt huyết áp tư thế. Điều này có thể dẫn đến đau ngực, khó thở và làm tăng nguy cơ bùng phát các biến cố tim mạch. Hơn nữa, sự thay đổi huyết áp liên tục và nhanh chóng có thể kích hoạt hệ renin-angiotensin-aldosterone (RAAS) và các hormone như endothelin, vasopressin, gây co mạch, tăng nguy cơ hình thành huyết khối và xơ vữa động mạch.
**Tập luyện cường độ cao:** Đối với những người có bệnh mạch vành hoặc tiền sử tim mạch, việc gắng sức tập luyện ngoài trời lạnh có thể dễ dàng gây ra tình trạng thiếu máu cơ tim. Các bài tập cường độ cao như chạy nhanh, HIIT, leo dốc hoặc mang vác nặng có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là khi cơ thể chưa được khởi động kỹ và trang phục không đủ ấm.
**Uống không đủ nước:** Thời tiết lạnh thường khiến mọi người ít uống nước hơn, mặc dù cơ thể vẫn mất nước qua hô hấp và mồ hôi. Tình trạng thiếu nước có thể làm cho máu trở nên đặc hơn, làm tăng độ nhớt và sức cản trong mạch máu, dẫn đến tăng huyết áp, tăng gánh nặng cho tim và dễ hình thành huyết khối.
**Tiêu thụ nhiều muối và caffeine:** Uống quá nhiều cà phê hoặc uống cà phê khi chưa ăn sáng có thể khiến caffeine kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm tăng huyết áp tạm thời. Tương tự, ăn quá mặn hoặc tiêu thụ lượng lớn thực phẩm chế biến sẵn có thể khiến cơ thể giữ nước, làm tăng thể tích máu và huyết áp.
Để bảo vệ sức khỏe tim mạch, bác sĩ Thảo khuyến cáo mọi người nên ngồi dậy từ từ sau khi thức giấc, nghỉ ngơi ở mép giường vài phút và cử động nhẹ nhàng tay chân để ổn định tuần hoàn trước khi đứng lên. Nên mặc đủ ấm và khởi động nhẹ nhàng trong nhà từ 5 đến 10 phút, ưu tiên tập luyện trong nhà khi trời rét sâu và lựa chọn các bài tập có cường độ nhẹ đến vừa. Uống một ít nước ấm ngay sau khi thức dậy giúp bù nước sau một đêm ngủ và ổn định huyết áp trong ngày lạnh. Bữa sáng nên ít muối và ưu tiên các thực phẩm lành mạnh như trứng, sữa chua, ngũ cốc nguyên hạt và trái cây. Tránh tiêu thụ nhiều đồ ăn, thức uống chứa caffeine vào buổi sáng vì chúng có thể làm tăng huyết áp tạm thời.
Nếu bạn thường xuyên gặp phải các dấu hiệu như đau đầu, mặt nóng bừng, chóng mặt khi đứng dậy, hồi hộp, tim đập nhanh hoặc đo được huyết áp trung bình trên 130/80 mmHg vào buổi sáng, hãy đi kiểm tra sức khỏe sớm. Bác sĩ sẽ đánh giá nguy cơ tim mạch và tư vấn điều chỉnh lối sống phù hợp để bảo vệ sức khỏe của bạn.
Admin
Nguồn: VnExpress
