Ở tuổi 57, ông Nishida sống một cuộc đời ẩn dật giữa lòng Tokyo, làm những công việc lặt vặt, ngủ ngay tại văn phòng và sử dụng một cái tên giả. Không ai hay biết về thân phận thật sự của ông. Đây đã là lần thứ hai trong đời, người đàn ông này lựa chọn “jouhatsu” – bốc hơi khỏi xã hội.
Lần đầu tiên ông Nishida quyết định rời bỏ cuộc sống là vào năm 25 tuổi. Rời xa quê nhà Kansai để trốn tránh người cha nghiêm khắc, ông đến Tokyo và kiếm được 600.000 yen mỗi tháng trong thời kỳ hoàng kim của những năm 90. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2010 đã khiến ông rơi vào cảnh khánh kiệt, và đó là lúc ông quyết định biến mất một lần nữa. “Tôi thừa hưởng điều này từ mẹ”, ông Nishida tâm sự, nhắc đến việc mẹ ông cũng từng rời bỏ gia đình sau khi việc kinh doanh thất bại.
Ông Nishida không phải là trường hợp đơn độc trong thế giới ngầm này tại Nhật Bản. Shogo Nomura, 42 tuổi, cũng đang sống dưới danh tính của một người bạn. Từng đỗ vào một trong những trường trung học hàng đầu Tokyo, nhưng không chịu nổi áp lực, Nomura trượt dài vào con đường nghiện ma túy, phạm tội và bị gia đình từ mặt. Để kiếm sống và trốn tránh pháp luật, anh làm mọi việc dưới một cái tên giả, từ việc thi bằng lái xe, mua bảo hiểm cho đến kết hôn. “Niềm hạnh phúc duy nhất của tôi bây giờ là được lén lút gặp con”, Nomura chia sẻ. Anh vẫn nuôi hy vọng tìm được lối thoát khỏi cuộc sống bán chất kích thích hiện tại, nhưng cánh cửa để quay trở lại xã hội dường như đã đóng sập trước mắt.
Giáo sư xã hội học Kimio Ito của Đại học Kyoto nhận định, hiện tượng jouhatsu phản ánh một mặt trái của nền văn hóa coi trọng danh dự tại Nhật Bản. Nhiều người thà biến mất còn hơn là phải chịu đựng sự tủi nhục của thất bại hoặc gánh nặng nợ nần. Việc biến mất cũng được xem là một cách để giúp người thân tránh khỏi những gánh nặng liên quan.
Ngoài ra, sự thiếu hụt các kênh hỗ trợ xã hội trước năm 2010 và quan điểm của cảnh sát coi việc người trưởng thành mất tích là một “vấn đề dân sự” đã vô tình tiếp tay cho làn sóng này. Hậu quả là nền kinh tế mất đi một lực lượng lao động có kỹ năng nhưng lại kiệt quệ về tinh thần. Theo số liệu từ Bộ Lao động Nhật Bản, mỗi năm có khoảng 2.000 trường hợp tử vong hoặc mắc bệnh do làm việc quá sức.
Tuy nhiên, không phải ai lựa chọn biến mất cũng đều xuất phát từ những bi kịch. Yoshihiko Sakai, 53 tuổi, lại xem đó như một sự tôi luyện. Từng bị mắc kẹt tại Paris năm 17 tuổi, phải sống cùng những người nhập cư bất hợp pháp và học nghề móc túi để sinh tồn, Sakai sau này đã trở thành một nhiếp ảnh gia thành đạt. “Gặp rắc rối ư? Hãy chạy trốn đi”, ông đúc kết một cách lạ lùng về trải nghiệm của mình.
Theo thống kê từ cảnh sát Nhật Bản, mỗi năm có khoảng 80.000 người được báo cáo mất tích. Hiệp hội hỗ trợ tìm kiếm người mất tích của nước này cho biết, nhiều gia đình thậm chí không trình báo sự việc vì cảm thấy xấu hổ. Trong thế giới của những người “bốc hơi”, họ tồn tại song song với xã hội hiện đại, nhưng lại hoàn toàn vô hình.
Admin
Nguồn: VnExpress
