Sau đợt lũ lịch sử vào cuối tháng 10/2025, phố cổ Hội An đang phải đối mặt với những thiệt hại không nhỏ đối với các di tích kiến trúc cổ kính. Nhiều công trình đã bị xuống cấp, đòi hỏi những biện pháp bảo tồn chuyên sâu để khắc phục hậu quả.
Tại Chùa Cầu, biểu tượng của Hội An, nhân viên soát vé đã đánh dấu mực nước lũ năm 2025 lên vách gỗ ngay trước cổng. Vết tích này cao hơn tất cả các trận lụt từng được ghi nhận kể từ năm 1999. Mặc dù đã được dọn dẹp sau khi nước rút, nhưng những bức vách gỗ vẫn còn dấu hiệu phai màu do ngâm nước lâu ngày, hằn rõ dấu vết của trận lũ lịch sử. Bên cạnh đó, nhiều trụ gỗ bên trong chùa cũng xuất hiện những vết hở tại các mối nối sau nhiều lần trùng tu. Dù đã được lau dọn kỹ lưỡng, bùn non vẫn còn bám lại trên một số khu vực của di tích. Phía bên ngoài, vách tường cao khoảng 1m tính từ mặt đường bị bong tróc sơn, dù mới được trùng tu và đưa vào sử dụng từ tháng 7/2024. Phần dưới thành cầu cũng chịu hư hại do dòng nước lũ chảy xiết và va chạm từ thuyền bè qua lại.
Không chỉ Chùa Cầu, nhiều ngôi nhà cổ khác trong khu phố cũng bị ảnh hưởng nặng nề. Tại nhà cổ Tấn Ký, nằm trên đường Bạch Đằng ven sông Hoài, bùn non vẫn còn bám trên vách tường. Nhiều cây xanh trong nhà bị chết úng do ngập nước. Ngôi nhà có hai mặt tiền hướng ra đường Bạch Đằng và Nguyễn Thái Học này có nền cao hơn mặt đường gần 1m, nhưng vẫn bị ngập sâu hơn 2m trong đợt lũ vừa qua. Chủ nhà đã đánh dấu mức lũ ngày 30/10/2025 trên vách nhà, cho thấy mực nước cao khoảng 2,5m so với nền nhà. Mức lũ này cao hơn trận lũ năm 1999 khoảng 0,6m nhưng vẫn thấp hơn trận lũ năm 1964 khoảng 0,5m. Du khách đến tham quan nhà cổ Tấn Ký đều được giới thiệu về dấu mốc này để hình dung rõ hơn về những khắc nghiệt mà ngôi nhà đã trải qua kể từ khi xây dựng vào năm 1741.
Để hạn chế thiệt hại, chủ nhà cổ Tấn Ký đã sử dụng ròng rọc để di chuyển bàn ghế và các tài sản có giá trị lên tầng 2. Tuy nhiên, do nước ngập sâu, nhiều cấu kiện gỗ đã bị hở mộng, phai màu và có dấu hiệu hư hỏng cần được sửa chữa. Tương tự, tại nhà cổ Phùng Hưng, một bức tranh cổ hơn 100 năm tuổi treo cách nền nhà khoảng 1m cũng bị ngập gần một nửa. Sau ba tuần kể từ đỉnh lũ, bức tranh vẫn chưa khô hoàn toàn, một phần bị nhăn nheo và nhòe màu do thấm nước. Nhiều bức khảm trai trên liễn và bộ bàn ghế cổ cũng bị bong tróc do ngâm nước lũ. Bà Lê Thị Mỹ Tuyết, đại diện quản lý nhà cổ Phùng Hưng, cho biết dù đã chủ động kê cao đồ đạc hơn 1m khi nghe tin lũ lớn, thiệt hại vẫn không thể tránh khỏi. Bà Tuyết cũng đang tìm kiếm thợ mộc lành nghề để khắc phục những hư hỏng này.
Trên đường Nguyễn Thái Học, một ngôi nhà cổ đang trong quá trình cải tạo cũng phải tạm dừng thi công do bị ngập lũ. Theo thống kê sơ bộ của UBND phường Hội An, trong số 1.155 di tích của phố cổ, có 30 nhà cổ bị xuống cấp, trong đó 9 nhà hư hỏng nặng và 14 nhà xuống cấp nhẹ. Ông Võ Đăng Phong, Phó chủ tịch UBND phường Hội An, cho biết việc ngâm nước lâu ngày khiến gỗ cũ dễ bị mục ruỗng từ bên trong, và thiên tai đã đẩy nhanh quá trình lão hóa của các di tích.
Ngoài ra, nhiều mái ngói âm dương của các ngôi nhà cổ cũng bị hư hại sau mưa lớn, khiến các hộ dân phải dùng bạt che tạm, ảnh hưởng đến mỹ quan của phố cổ khi nhìn từ trên cao. Ông Phạm Phú Ngọc, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An, nhấn mạnh rằng việc đánh giá mức độ hư hại sau lũ cần có phương pháp chuyên sâu, vì các cấu kiện gỗ và tường cổ thường bị tổn thương từ bên trong, khó nhận biết bằng mắt thường. Trung tâm đã mời các chuyên gia UNESCO đến hỗ trợ đánh giá hiện trạng ban đầu.
Admin
Nguồn: VnExpress
