Anh Lâm, một bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh Graves, một rối loạn tự miễn gây cường giáp với các biến chứng suy tim và xơ gan, đã phải nhập viện do biến chứng nguy hiểm từ việc tự ý sử dụng thuốc. Ban đầu, anh được bác sĩ chỉ định dùng thuốc kháng giáp và hẹn tái khám sau một tuần để đánh giá hiệu quả và theo dõi tác dụng phụ. Tuy nhiên, do chủ quan không thấy bất thường, anh đã tự ý tiếp tục dùng thuốc theo đơn cũ mà không tái khám.
Gần đây, anh Lâm cảm thấy mệt mỏi, đau yếu cơ và nước tiểu sẫm màu như trà. Lo lắng, anh đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM để kiểm tra. Kết quả xét nghiệm cho thấy men CK (chỉ số tổn thương cơ) tăng cao gấp hơn 10 lần so với mức bình thường, đạt 6.500 U/L. Các chỉ số creatinin máu và ure cũng tăng, kèm theo protein cơ trong nước tiểu. Bác sĩ CKI Trần Đông Hải, Khoa Nội tổng hợp, nhận định đây là dấu hiệu điển hình của hoại cơ vân tiến triển, dẫn đến yếu liệt và suy thận cấp. Siêu âm thận còn cho thấy hình ảnh tăng âm vỏ tủy nhẹ, một biến chứng hiếm gặp do sử dụng thuốc kháng giáp sai cách.
Bác sĩ Hải giải thích rằng thuốc kháng giáp có thể gây tổn thương cơ theo nhiều cơ chế. Chúng bao gồm độc tính trực tiếp lên tế bào cơ (đặc biệt là ty thể), phản ứng miễn dịch bất thường hoặc thay đổi hormone tuyến giáp gây rối loạn chuyển hóa năng lượng trong cơ. Trường hợp của anh Lâm có khả năng cao là do thuốc kháng giáp đã can thiệp vào quá trình sản xuất năng lượng của cơ bắp, dẫn đến tế bào cơ bị phá hủy hàng loạt và giải phóng protein cơ, men CK vào máu. Khi các chất này tích tụ quá nhiều, thận phải làm việc quá sức để lọc, dễ gây tắc nghẽn ống thận và dẫn đến suy thận cấp.
Trước tình hình nguy cấp, các bác sĩ đã nhanh chóng hội chẩn và quyết định ngừng hoàn toàn thuốc kháng giáp cho anh Lâm. Anh được truyền dịch tĩnh mạch tốc độ cao để làm loãng nồng độ các chất độc từ cơ trong máu, tăng cường thải độc qua thận và kiềm hóa nước tiểu để ngăn ngừa kết tủa protein cơ trong ống thận. Các bác sĩ cũng theo dõi sát sao men CK, creatinin và điện giải máu của anh. Mục tiêu điều trị là bảo vệ thận, tăng cường loại bỏ các chất độc từ cơ và ngăn chặn suy thận tiến triển. Trong 24 giờ đầu, anh Lâm đã được truyền hơn 4 lít dịch, lượng nước tiểu tăng dần và chức năng thận bắt đầu có dấu hiệu cải thiện.
Sau 5 ngày điều trị tích cực, tình trạng tổn thương cơ của anh Lâm đã giảm đáng kể và chức năng thận dần hồi phục. Trước khi xuất viện, anh được tư vấn về các phương pháp điều trị thay thế như sử dụng iod phóng xạ hoặc phẫu thuật cắt tuyến giáp thay vì tiếp tục dùng thuốc kháng giáp.
Bác sĩ Đông Hải khuyến cáo rằng thuốc kháng giáp thường là lựa chọn đầu tay trong điều trị cường giáp, nhưng có thể gây ra các tác dụng phụ như giảm bạch cầu hạt, độc gan và dị ứng da. Hiệp hội Tuyến giáp Mỹ (ATA, 2016) cũng khuyến cáo những người đã từng bị tổn thương cơ vân do thuốc kháng giáp tuyệt đối không nên sử dụng lại loại thuốc đó, vì nguy cơ tái phát gần như 100%. Trong trường hợp bệnh nhân không dung nạp thuốc hoặc bệnh tái phát, bác sĩ sẽ cân nhắc chuyển sang các phương pháp điều trị triệt để hơn như iod phóng xạ hoặc phẫu thuật cắt tuyến giáp.
Bác sĩ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi sát sao trong tuần đầu tiên sử dụng thuốc kháng giáp, vì đây là giai đoạn dễ xảy ra các rối loạn về cơ và thận. Bệnh nhân cần lưu ý các dấu hiệu bất thường như đau cơ tăng dần, yếu toàn thân, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu và cần đi khám ngay trong vòng 24 giờ để được kiểm tra men cơ và chức năng thận. Đối với người mới dùng thuốc, lịch tái khám thông thường là sau 1-2 tuần để đánh giá đáp ứng điều trị và thực hiện các xét nghiệm máu định kỳ như CK, công thức máu, chức năng gan thận, từ đó có thể kịp thời điều chỉnh liều lượng hoặc đổi thuốc khi cần thiết.
Admin
Nguồn: VnExpress
