Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa thông báo về những tác động tiềm tàng đối với ngành thủy sản Việt Nam sau khi Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA) công bố kết quả so sánh theo Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú Biển. Báo cáo này rà soát khoảng 2.500 nghề cá của 135 quốc gia và vùng lãnh thổ xuất khẩu hải sản vào thị trường Mỹ.
Theo đó, 240 nghề cá của 46 quốc gia không được công nhận tương đương, đồng nghĩa với việc các sản phẩm từ những nghề cá này sẽ không được phép nhập khẩu vào Mỹ kể từ ngày 1/1/2026. Việt Nam nằm trong danh sách các quốc gia bị từ chối một phần, tức là chỉ một số nghề cá không đáp ứng được yêu cầu, trong khi các nghề khác vẫn có thể xuất khẩu bình thường. Điều này đồng nghĩa, từ năm 2026, các sản phẩm thuộc nhóm nghề cá không được công nhận sẽ không còn cơ hội tiếp cận thị trường Mỹ.
VASEP nhận định, động thái này có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam, đặc biệt khi Mỹ là một trong những thị trường lớn nhất. Trong năm 2024, kim ngạch xuất khẩu thủy hải sản của Việt Nam sang Mỹ đạt khoảng 2,1 tỷ USD, chiếm hơn 20% tổng giá trị của toàn ngành. Nếu bị hạn chế nhập khẩu, các doanh nghiệp trong nước có thể đối mặt với nguy cơ mất thị phần, đồng thời phải tăng cường đầu tư vào hệ thống giám sát, chứng minh khai thác bền vững và tuân thủ các quy định về bảo vệ động vật biển.
Trước đó, vào tháng 3, Mỹ đã đưa ra quyết định sơ bộ rằng các biện pháp bảo tồn động vật biển có vú của Việt Nam chưa đạt chuẩn đối với 12 phương thức khai thác, bao gồm lưới rê, lưới vây, lưới kéo và câu vàng. Các sản phẩm như cá ngừ mắt to, cá ngừ vây xanh, cá ngừ vây vàng, cá ngừ sọc dưa, cá kiếm, mực, cá mú, cá thu, cá hồng và cua có thể gặp khó khăn khi xuất khẩu sang thị trường này.
Tuy nhiên, NOAA cho biết các quốc gia bị từ chối vẫn có thể nộp đơn xin đánh giá lại sau ngày 1/1/2026. Đây được xem là cơ hội để Việt Nam khắc phục các vấn đề kỹ thuật và tăng cường minh bạch chuỗi khai thác.

Hiện tại, VASEP đang chờ đợi Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm việc với các cơ quan chức năng của Mỹ để trao đổi và thống nhất hướng xử lý. Sau khi có kết quả, VASEP sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng để hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ và thủ tục kỹ thuật, đáp ứng các yêu cầu từ phía Mỹ. Hiệp hội cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng một khung pháp lý đầy đủ về bảo tồn động vật biển có vú, đồng thời cung cấp kịp thời các thông tin cần thiết cho phía Mỹ.
Trong sáu tháng đầu năm 2024, Mỹ đã nhập khẩu khoảng 905 triệu USD thủy sản từ Việt Nam, tăng gần 18% so với cùng kỳ năm trước. Tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của cả nước đạt 4,4 tỷ USD, tăng gần 7% so với cùng kỳ. Mặc dù có dấu hiệu phục hồi, nhưng mức tăng trưởng này vẫn chưa đạt đến đỉnh điểm của năm 2022.
Admin
Nguồn: VnExpress